Created by satish :- 08 December 2025
Supreme court new decision :- भविष्यात सर्व सरकारी कर्मचार्यांसाठी मार्गदर्शक म्हणून काम करनाऱ्या कर्मचार्यांच्या सेवानिवृत्तीसंदर्भात सर्वोच्च न्यायालयाने एक महत्त्वपूर्ण आणि दूरवरचा निर्णय दिला आहे. Employees update
कोर्टाने आपल्या निर्णयामध्ये स्पष्टपणे सांगितले आहे की कोणत्याही कर्मचार्यास कोणत्या वयात सेवानिवृत्त होईल याचा निर्णय घेण्याचा मूलभूत अधिकार नाही. हा अधिकार पूर्णपणे राज्य सरकारकडे आहे आणि समानतेच्या तत्त्वाचे पालन करून ते योग्य प्रकारे वापरू शकते.
🔴पार्श्वभूमीचे मूळ कारण आणि प्रकरणातील वाद
हे प्रकरण एक लोकोमोटर अपंग इलेक्ट्रीशियनचे होते ज्याला वयाच्या 58 वयात सेवानिवृत्त होण्यास भाग पाडले गेले. दरम्यान, दृष्टिहीन कर्मचार्यांना साठ वर्षे नोकरीत राहण्याची परवानगी होती, ज्यामुळे एक प्रकारची असमानता निर्माण झाली. Employees retirement news
राज्य सरकारने यापूर्वी दृष्टिबाधित कर्मचार्यांच्या सेवानिवृत्तीच्या युगात कार्यालयीन निवेदन दिले होते, परंतु नंतर हा आदेश मागे घेण्यात आला आणि सेवानिवृत्तीचे वय कमी झाले. अपीलकर्ता 18 सप्टेंबर 2018 रोजी निवृत्त झाला आणि कार्यालयीन निवेदन मागे घेईपर्यंत राज्य सरकारचा विस्तार देखील देण्यात आला. Employees news today
⭕न्यायाधीशांचे तपशीलवार विश्लेषण आणि निर्णय
माननीय न्यायमूर्ती मनोज मिश्रा आणि न्यायमूर्ती के.व्ही. विश्वनाथन यांच्या खंडपीठाने या प्रकरणात सविस्तर सुनावणी दिली आणि संतुलित आणि न्याय्य निर्णय दिला. कोर्टाने कबूल केले की अपीलकर्त्यास समान दर्जा असलेल्या इतर कर्मचार्यांकडून समान लाभ मिळविण्याचा अधिकार आहे.
परंतु हा फायदा केवळ ऑफिस मेमोरँडम मागे घेण्याच्या अनुसूचित तारखेपर्यंत उपलब्ध होईल. कोर्टाने हे देखील स्पष्ट केले की ऑफिसचे निवेदन केवळ 2019 पर्यंत लागू होते, अपीलकर्त्यास त्याच कालावधीचा फायदा होईल. या निर्णयावरून असे दिसून येते की कोर्टाने समानतेच्या तत्त्वाला महत्त्व दिले आहे परंतु सरकारी धोरणांची वैधता आणि सीमा देखील मान्य करतात.
🔵राज्य धोरण शक्तींची पुष्टीकरण
सर्वोच्च न्यायालयाच्या या निर्णयाने राज्य सरकारच्या धोरणाशी संबंधित अधिकारांची स्पष्टपणे पुष्टी केली आहे. कोर्टाने असे म्हटले आहे की जेव्हा सेवानिवृत्ती कर्मचार्यांना दिली जाईल, तेव्हा ती पूर्णपणे राज्य धोरण आहे आणि कर्मचारी स्वत: चा निर्णय घेऊ शकत नाहीत. Employees update
जर राज्य सरकारला हवे असेल तर ते कर्मचार्यांना वेळेपूर्वी सेवानिवृत्त करू शकते आणि आवश्यक असल्यास जबरदस्तीने सेवानिवृत्त होऊ शकते. राज्याची प्रशासकीय रचना आणि कार्यक्षमता राखण्यासाठी हा अधिकार आवश्यक आहे. कोर्टाने हे देखील स्पष्ट केले आहे की इतर कर्मचार्यांप्रमाणे साठ वर्षे सेवेत राहण्यासाठी कोणतेही सक्तीचे हक्क दिले जाऊ शकत नाहीत.
🛡️व्यापक प्रभाव आणि भविष्यातील दिशा
हा निर्णय केवळ या विशिष्ट प्रकरणासाठीच नव्हे तर भविष्यातील समान बाबींसाठी देखील एक महत्त्वाचे उदाहरण ठरवते. हे स्पष्ट झाले आहे की सरकारी सेवेतील कर्मचार्यांचे हक्क आणि कर्तव्ये राज्याच्या धोरणांनुसार निश्चित केले जातात. या निर्णयामुळे शासकीय प्रशासनात शिस्त व धोरण बनवण्याचे स्वातंत्र्य बळकट होते. हे देखील सुनिश्चित करते की समानतेच्या तत्त्वाचे अनुसरण करताना सर्व कर्मचार्यांशी न्याय्य वागणूक दिली जाईल. Employees news today
हा लेख सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयाच्या सामान्य माहितीवर आधारित आहे. कायदेशीर बाबींमध्ये विशिष्ट सल्ल्यासाठी पात्र वकिलाशी संपर्क साधा. कोर्टाचे निर्णय आणि धोरणे कालांतराने बदलू शकतात.